پرسش : زكات فطره را در چه راهى بايد مصرف كرد؟
پاسخ : مصرف زكات فطره، همان مصرف زكات مال است ولى احتياط آن است كه با وجود فقير در محل، به مصارف ديگر نرسد.
پرسش : من حدود دو سال است كه استخدام دولتى شدهام ولى تاكنون خمس مالم را حساب نكردهام. لطفاً مرا در تعيين سال خمسى راهنمايى فرماييد.
پاسخ : شروع سال خمسى نياز به تعيين از سوى خود مكلف ندارد، بلكه خود بخود براساس چگونگى حصول در آمد سالانه متعيّن مى شود. بنابراين ابتداى سال خمسى امثال كارگران و كارمندان از اولين روز امكان دريافت اولين درآمد از درآمدهاى كار و كارمندى است، و سال خمسى تجّار و مغازه داران از تاريخ شروع به خريد و فروش و سال خمسى امثال كشاورزان از تاريخ برداشتِ اولين محصول كشاورزى، سال شروع مىشود.
پرسش : جوان 23 سالهاى هستم دانشجوى رشته مديريت كه در يك شركت مشغول به كار هستم. هر سال سعى مىكردم تا قبل از حسابِ سالم، پولى را كه پس انداز كرده بودم، جهت خريد وسايل و لوازمى كه براى زندگى آينده به آنها احتياج دارم تهيه كنم. امسال تا قبل از حسابِ سالم، نتوانستم آن قدرى پول پس انداز كنم كه بتوانم چيزى بخرم. قصد داشتم اين پول را در يكى از مؤسسات قرض الحسنه سپرده گذارى كنم تا بعد از مدتى وام گرفته و يك ماشين بگيرم. حال سؤال بنده اين است كه اين مبلغ شامل خمس مي گردد يا خير؟
پاسخ : پول پسانداز شده از درآمد كسب و حقوق، با گذشت سال خمسى، خمس دارد، مگر اينكه براى تأمين هزينههاى ضرورى زندگى، مورد نياز باشد و در آينده نزديك (مثلاً تا دو سه ماه بعد از سال خمسى) صرف در مؤونه (مخارج زندگى) شود.
پرسش : كسى كه يك منزل شخصى كوچكى از خودش داشته باشد و در آن زندگى مىكند بخواهد با فروش خانه، خانه بزرگترى كه مورد نيازش مىباشد، بخرد، آيا پس از فروش خانه در فرض اينكه پول آن به اندازه خريد همان خانه جديد باشد، به او خمس تعلق مىگيرد يا خير؟
پاسخ : فروش مؤونه خمس ندارد.
پرسش : آيا به لوازم منزل و همچنين مواد خوراكى كه تا سر سال باقى مىماند، خمس تعلق مىگيرد؟
پاسخ : لوازمى كه با استفاده از آنها عين آن باقى مىماند (مثل فرش، لباس ومانند آن) در صورتى كه مطابق با شأن عرفى شخص باشد، خمس ندارد، ولى خوراكىها (اعم از خوردنى و آشاميدنى) كه با استفاده از آنها عين آنها باقى نمىماند (برنج، آرد، روغن، حبوبات و...) هر چه تا سر سال خمسى مصرف نشود و باقى بماند، بايد خمسش پرداخت گردد.
پرسش : اگر پولى را به فردى قرض بدهيم و بعد از سال خمسى آن را برگرداند، آيا بايد خمس آن را پس از دريافت بپردازيم؟
پاسخ : اگر مالى را كه قرض دادهايد از درآمد كسب و حقوق بوده و سر سال خمسى قابل وصول نباشد، فعلاً خمس آن بر شما واجب نيست، بلكه هنگامى واجب مىشود كه آن را دريافت كنيد.
پرسش : آيا مىشود با كسى كه خمس نمىدهد رفت و آمد كرد و از غذايى كه برايمان تهيه مىكند خورد و آيا هداياى وى را مىتوان پذيرفت؟
پاسخ : صِرف رفت و آمد و معاشرت فى نفسه اشكالى ندارد و تا زمانى كه يقين به وجود حرام در غذا يا اموالى كه در اختيار شما قرار مىدهد يا هديهاى كه به شما مىدهد نداشته باشيد، استفاده از آن مانعى ندارد.
پرسش : آيا به درآمد كارگران هم خمس تعلق مىگيرد؟
پاسخ : آنچه كه از درآمد بين سال تا سر سال خمسى صرف در نيازمندىهاى زندگى نشود و اضافه بماند، خمس دارد.
پرسش : بابت بازنشستگى مبلغى دريافت نمودهام آيا به آن خمس تعلق مىگيرد؟
پاسخ : حقوق بازنشستگى كه به كارمند پرداخت مىشود جزو درآمد سال وصول است و هر مقدار كه حاصل كسر حقوق سنوات گذشته است اگر تا سر سال خمسى صرف در مؤونه نشود، خمس دارد.
پرسش : آيا مبلغى كه اداره مربوطه بابت باز خريد به كارمند مىدهد خمس دارد؟
پاسخ : وجوه دريافتى بابت بازخريد حكم درآمد بين سال را دارد كه اگر تا سر سال خمسى صرف در مؤونه نشود، خمس آن بايد پرداخت گردد.
پرسش : آيا به ارث هم خمس تعلق مىگيرد؟
پاسخ : ارث خمس ندارد، مگر يقين حاصل شود كه خمس به آن تعلق گرفته و پرداخت نشده است.
پرسش : خواهشمند است در مورد تعلق و يا عدم تعلق خمس به مقررى تحصيلى دانشجويان بورسيه خارج از كشور كه تنها درآمد زندگيشان از اين راه تأمين مىشود، حكم شرعى را بيان فرماييد.
پاسخ : كمك هزينه تحصيلى خمس ندارد، مگر اينكه شخص استخدام شده و در قبال تحصيل، حقوق دريافت نمايد.
پرسش : آيا مىشود مبلغ خمس را به صورت قسطى پرداخت نمود؟
پاسخ : اگر پرداخت خمس بصورت يكجا فعلاً براى شما امكان ندارد، مىتوانيد به يكى از نمايندگان مقام معظم رهبرى (دام ظله) كه در اينگونه امور اجازه دارند، مراجعه و پس از دستگردان نمودن به تدريج بپردازيد.
پرسش : آيا كسانى كه فقط از طرف مادر به پيامبر اكرم (صلى الله عليه و آله و سلم) منسوب هستند، حكم سيد را دارند؟
پاسخ : اگر چه منتسبين به پيامبر اكرم (صلى الله عليه و آله و سلم) از طرف مادر هم از اولاد آن حضرت محسوب مىشوند ولى ملاك ترتب آثار و احكام شرعى سيادت، انتساب از طرف پدر است.