پرسش : حكم ذبح مرغ با دستگاه كه به علت سرعت كار، براى هر يك از حيوانات نام خدا برده نمى‏شود، چيست؟

پاسخ : براى آن دسته از مرغها كه بعد از گفتن بسم الله با هم ذبح مى‏شوند، گفتن يك بسم الله كفايت مى‏كند و براى دسته بعدى كه فرصت گفتن بسم الله مى‏باشد، بايد بسم الله تكرار شود.

پرسش : با توجه به زيان سيگار و قليان به بدن، استعمال آن چه حکمى‏ دارد؟

پاسخ : تابع ميزان ضرر آن است؛ اگر موجب ضرر قابل ملاحظه‏اى براى بدن باشد، جايز نيست.

پرسش : اگر وسيلهاى از وسايل مسجد ـ وقف شده ـ قابل استفاده در آن مسجد نباشد، آيا مى‏توان آن را فروخته و پول آن را صرف مخارج مسجد كرد؟

پاسخ : اگر استفاده از آن در همان مسجد به هيچ وجه امكان ندارد، در مسجد ديگر بهره‏بردارى كنند و اگر آن هم امكان ندارد، در مصالح عامه از آن استفاده نمايند و اگر بهره‏بردارى از آن به هيچ وجه ممكن نيست مگر به فروش آن، مى‏توانند بفروشند و پول آن را به همان نحو و ترتيب كه گفته شد مصرف كنند.

پرسش : آيا مى‏شود زمينى را كه جهت ساخت مدرسه وقف شده، در امور خيريه ديگر استفاده كرد؟

پاسخ : وقف، قابل خريد و فروش و تغيير و تبديل نيست و از موقوفه بايد در همان جهت وقف استفاده شود.

پرسش : آيا گوش دادن به نوارهاى موسيقى خارجى و يا موسيقىهاى ايرانى كه در خارج ضبط مى‏شود، مجاز است يا خير؟

پاسخ : هرگونه خوانندگى و نوازندگى كه مطرب و لهوى متناسب با مجالس عيش و نوش و خوشگذرانى باشد، حرام است.

پرسش : برخى از خوانندگان شعرهايى را مى‏خوانند كه محتواى عرفانى دارد (مثلاً برخى از اشعار حافظ را) حكم گوش كردن به چنين آوازى چيست؟

پاسخ : اگر خوانندگى بصورت غنا (كه عبارت است از رفت و برگشت صدا در گلو همراه با طرب و متناسب با مجالس لهو و گناه) باشد، حرام است و فرقى نيست مضامين آن چه باشد.

پرسش : حكم خريد سه تار و يادگيرى نوازندگى با آن چيست؟

پاسخ : آن دسته از آلات موسيقى كه عرفاً از آلات مشترك و قابل استفاده براى كارهاى حلال محسوب مى‏‏شود، خريد و فروش و استفاده از آن به قصد منفعت حلال جايز است، ولى خريد و فروش و استفاده از آلاتى كه عرفاً از آلات مخصوص لهو (موسيقى حرام) محسوب مى‏‏شود، جايز نيست.

پرسش : چه آلاتى لهو محسوب مى‏شوند؟

پاسخ : آلاتى كه نوعاً در لهو و لعب بكار مى‏‏روند و منفعت حلالى در بر ندارند، آلات لهو محسوب مى‏‏شوند.

پرسش : به چه نوع موسيقى يا خوانندگى، لهوى گفته مى‏شود؟

پاسخ : هر نوع خوانندگى و نوازندگى كه انسان را از خداوند متعال و معنويات و فضائل اخلاقى دور نموده و به سمت بى‏بند و بارى، بيهودگى و گناه و شهوترانى سوق دهد، لهوى بوده و حرام مى‏باشد.

پرسش : اگر در مكانى باشيم كه موسيقى لهوى بى‏اختيار به گوش ما مى‏رسد (و نهى از منكر هم اينجا اثرى ندارد) چه وظيفه‏اى داريم؟

پاسخ : اگر ترك آن محل و يا آن مجلس ممكن نباشد و يا موجب مشقت باشد، شما به آن اعتنا و توجه نكنيد اگر چه بى‏اختيار به گوش شما برسد.

پرسش : اگر در يك مجلس عروسى از نوارهاى مبتذل و يا موسيقى و آلات موسيقى مانند ارگ و امثال آن استفاده شود، رفتن به اين گونه مجالس چه حكمى‏ دارد؟

پاسخ : اگر حضور در آن مجلس موجب ارتكاب گناه و يا تأييد آن باشد يا نهى از منكر متوقف بر خروج از آن مجلس يا شركت نكردن در آن باشد، بايد آن مجلس را ترك كرده و يا شركت ننمائيد.

پرسش : آيا جلوگيرى دائمى‏ از باردارى (عقيم سازى) براى زنان يا مردانى كه فرزندان معيوب به دنيا مى‏آورند، جايز است؟

پاسخ : اگر با يك غرض عقلايى صورت بگيرد و ضرر قابل توجهى هم نداشته باشد و در مورد زنان با اجازه شوهر باشد، فى نفسه اشكال ندارد.

پرسش : آيا مى‏شود براى مداوا از چيزهايى كه خوردنش حرام است، استفاده كرد؟

پاسخ : اگر به گفته طبيب حاذقِ مورد اطمينان، معالجه متوقف بر آن باشد، اشكال ندارد.

پرسش : جلوگيرى از باردارى و استفاده از وسايل ضد باردارى (قرص، دستگاه و...) چه حكمى‏ دارد؟

پاسخ : جلوگيرى از بچه‏دارشدن اگر با اجازه شوهر باشد، فى نفسه منعى ندارد و استفاده از وسايل ضد باردارى نيز اگر مستلزم لمس و نگاه حرام نباشد و ضرر قابل ملاحظه‏اى هم نداشته باشد، اشكالى ندارد.

پرسش : آيا عمل جراحى براى تغيير جنسيت جايز است؟

پاسخ : تغيير جنسيت اگر براى غرضى عقلايى باشد، فى نفسه اشكالى ندارد، به شرطى كه مستلزم فعل حرام (مانند نگاه و لمس حرام) نباشد و مفسده‏اى هم بر آن مترتب نشود.

پرسش : شخصى علاقمند است اعضاى بدنش را پس از مردن براى پيوند به بيماران نيازمند استفاده كنند. آيا او حق وصيت كردن چنين مسأله‏اى را دارد؟

پاسخ : استفاده از اعضاى ميّت براى پيوند به بدن شخص ديگر، اگر با اذن ميّت در دوران حياتش و يا با اذن اولياى او بعد از مردنش باشد و يا نجات جان نفس محترمى‏ وابسته به آن باشد، اشكال ندارد و وصيّت به اين مطالب هم مانعى ندارد، مگر در اعضايى كه برداشتن آنها از بدن ميّت، موجب صدق عنوان مثله باشد و يا عرفاً هتك حرمت ميّت محسوب شود.

پرسش : اگر والدين در اعمال مستحبى مثل رفتن به جمكران و... مانع انسان شوند يا بطور كلى در مسأله‏اى مخالفت كنند و يا نسبت به انجام كارى اصرار داشته باشند، اطاعت از آنها واجب است؟

پاسخ : اطاعت از والدين واجب نيست، لكن اذيت كردن آنان حرام است، مگر در انجام واجبات و ترك محرمات.

پرسش : نحوه تحصيل درآمد نيست. آيا اجازه دارم رابطهام را با او قطع نمايم؟ چون ادامه ارتباط براى فرزندانم به علت استفاده وى از ماهواره و ديگر منكرات، خطرناك است؟

پاسخ : قطع رحم حرام است، ولى صله رحم منحصر در ديد و بازديد نيست، بلكه از راههاى ديگر (مانند تلفن، نامه و امثال) آن نيز محقق مى‏شود.

پرسش : آيا استفاده از زنجيرهايى كه داراى تيغ هستند و در برخى كشورها متداول است، در عزادارى جايز مى‏باشد؟

پاسخ : اگر استفاده از زنجيرهاى مزبور موجب وهن مذهب در برابر مردم شود و يا باعث ضرر بدنى قابل توجهى گردد، جايز نيست.

پرسش : مراسم شبيه خوانى كه در حال حاضر در خيلى جاها مرسوم است. چه حكمى‏ دارد؟

پاسخ : تعزيه و شبيه خوانى اگر مشتمل بر دروغ و باطل نباشد، مفسده‏اى هم نداشته باشد و موجب وهن مذهب هم نشود، اشكالى ندارد، لكن بهتر است بجاى آن مجالس وعظ و ارشاد و ذكر مصائب حسينى و مرثيه خوانى برپا شود.

پرسش : قمه زنى در روز عاشورا چه حكمى‏ دارد؟

پاسخ : قمه زنى علاوه براينكه عرفاً از مظاهر حزن و اندوه شمرده نمى‏شود و در زمان ائمه (عليهم السلام) و پس از آن نيز سابقه ندارد و تأييدى از ائمه معصومين (عليهم السلام) نيز در مورد آن - نه به شكل عام و نه به شكل خاص - نشده است، در حال حاضر وهن مذهب شمرده مى‏شود و جايز نيست.

پرسش : آيا هروله كردن در موقع سينه زنى (بالا و پايين پريدن) صحيح است؟

پاسخ : اگر موجب وهن مذهب يا مؤمنين يا مراسم عزادارى معصومين «عليهم السلام» باشد، جايز نيست و در هر حال بهتر است مؤمنين مراعات شؤون عزادارى معصومين «عليهم السلام» بويژه سيد و سالار شهيدان اباعبدالله الحسين «عليه السلام» را بنمايند.

پرسش : استفاده از آلات موسيقى (مانند ارگ) و يا استفاده از طبل و سنج در مراسم عزادارى ائمه معصومين «عليهم السلام» چه حكمى‏ دارد؟

پاسخ : استفاده از آلات موسيقى، مناسب با عزادارى سالار شهيدان عليه السلام نيست و شايسته است مراسم عزادارى به همان صورت متعارفى كه از قديم متداول بوده برگزار شود. البته استفاده از طبل و سنج به نحو متعارف اشكال ندارد.

پرسش : آيا پوشيدن لباس سياه در عزاى امامان معصوم «عليهم السلام» مكروه است؟

پاسخ : كراهت آن ثابت نيست، بلكه اگر براى تعظيم شعائر باشد داراى اجر و ثواب نيز خواهد بود.

پرسش : آيا تقلب كردن در امتحانات درسى جايز است يا خير؟ استخدام شدن با چنين مدركى و درآمد حاصل از آن چه حكمى‏ دارد؟

پاسخ : تقلب جايز نيست، ولى اگر شرايط استخدامى‏ را داراست و مطابق مقررات و براساس توانايى در انجام وظايف محوله، به او حقوق مى‏ دهند، حقوق دريافتى حرام نيست.

پرسش : چگونه مى‏توان بر وسوسه‏هاى شيطانى كه دامنگير برخى از ما جوانان شده فائق آمد و با كنترل هواى نفس و شهوت، موفق به ترك گناه شده و توبه كنيم؟

پاسخ : ممكن است ترك گناهى كه عادت شده، در اول كار، مقدارى مشكل به نظر برسد، اما بايد عواقب خطرناك دنيوى و اخروى آن را مد نظر داشته باشيد و بدانيد كه با ارتكاب گناه، خودتان را در دنيا و آخرت به هلاكت و بدبختى خواهيد انداخت. و لذا با عزم و اراده‏اى جدى و با توكل به خداوند متعال و استعانت از درگاه رحمت او، چنين گناهانى را ترك كرده و از ديدن و شنيدن صحنه ها و مطالب مفسده‏انگيز و معاشرت با دوستان ناباب هم خوددارى كنيد. مداومت در خواندن قرآن، شركت در مجالس وعظ و خطابه، توسل به اهل بيت عصمت و طهارت (عليهم السلام)، تلاش و جديت در تحصيل و كسب علوم و معارف، ورزش مستمر، اشتغال به كار مفيد و هنرهاى سودمندى چون خطاطى، نقاشى، صنعت و..., غافل نبودن از ياد مرگ و روز قيامت مى‏تواند انسان را در اين راه يارى كند. و چنانچه ازدواج نكرده‏ايد سعى كنيد با ازدواجى ساده، كم خرج و سالم، دين و جسم خود را از آثار مخرب گناهان، حفظ كنيد. ان شاء الله توفيقِ توبه واقعى نصيب شما شود.

پرسش : آيا احضار ارواح و جن جايز است؟

پاسخ : احضار روح و جن اگر براى غرض عقلايى بوده و همراه با امر حرام يا مستلزم آن نباشد، اشكال ندارد.