پرسش : در خصوص وامهاى بانكى كه داراى مصارف خاص مى‏‏باشد در صورتى كه وام گيرنده تمام شرايط دريافت آن وام را دارا باشد آيا مى‏‏تواند پس از اخذ وام آن را صرف مسائل ديگر نمايد. به عنوان مثال وام‏هاى تعمير و يا ساخت مسكن كه از جمله شرايط آن داشتن خانه اى نيمه ساز با سند شش دانگ وپروانه كسب مى‏‏باشد اگر شخصى تمامى‏ شرايط را دارا بوده واز نظر كارشناسان بانك هيچ گونه منعى نداشته باشد و وام مذكور را به وى تحويل نمايند حال با توجه به اينكه اكنون وام گيرنده شخصا صاحب و مالك اين پول مى‏‏باشد آيا مى‏تواند پولهاى دريافتى را صرف كارهاى ضرورى‏تر نمايد و بعدا از پول شخصى خود منزل را تعمير نمايد.

پاسخ : تخلف از مقررات بانك جايز نيست و در صورت تخلف از شرط، بانك مى‏تواند وام را استرداد كند.

پرسش : آيا مى‏توان وامهايى را كه جهت مصارف خاص (مثلاً براى تعمير مسكن) داده مى‏شود را براساس نياز در جاى ديگرى (مثلاً پرداخت بدهى) صرف نمود؟

پاسخ : آنچه را قرض دهنده به اشخاص مى‏دهد اگر واقعاً قرض باشد و شرط كند كه حتماً بايد در مورد خاصى مصرف شود، تخلف از اين شرط جايز نيست و همچنين آنچه را كه صاحب پول به گيرنده مى‏دهد اگر به عنوان سرمايه مضاربه يا شراكت و مانند آن باشد حق ندارد آن را در غير كارى كه صاحب پول بخاطر آن، پول را در اختيار او گذاشته است مصرف نمايد.

پرسش : ما در يك صندوق قرض الحسنه توافق كردهايم 2% كارمزد از اعضا دريافت كنيم، اشكالى دارد يا خير؟

پاسخ : كارمزد اگر واقعاً مزد كار باشد ـ نه صرف تغيير اسم ـ اشكال ندارد.

پرسش : مقدارى پول از پدرم به من رسيده است. آيا مى‏توانم آن را در بانك سرمايه گذارى كرده و از بهره‌اى كه بانك به آن مى‏دهد استفاده كنم؟ و كلاً حكم بهره‏‏هايى كه بانكهاى كشور به سپردههاى مردم مى‏‌دهند چگونه است؟

پاسخ : بطور كلى، معاملات بانكى كه بانكها بر اساس قوانين مصوّب مجلس شوراى اسلامى‏ و مورد تأييد شوراى نگهبان انجام مى‏دهند، بىاشكال و محكوم به صحت است و سود حاصل از بكارگيرى سرمايه بر اساس يكى از عقود اسلامى‏، شرعاً حلال مى‏باشد.

پرسش : پرداخت وجه در مقابل گرفتن برگه‏هاى خيريه كه پس از مدتى با قرعه كشى به خريدارانِ اوراق جوايزى مى‏دهند (مانند ارمغان بهزيستى) و شركت در قرعه كشى آن چه حكمى‏ دارد؟

پاسخ : توزيع و نشر اوراق جمع‏آورى تبرعات از مردم براى صرف آن در امور خيريه و تشويق و ترغيب متبرعين با قيد قرعه، منع شرعى ندارد و همچنين دريافت آن اوراق و پرداخت وجه به قصد شركت در امور خيريه مانعى ندارد.

پرسش : چنانچه انجام دادن كارى (كه قانونى است و حق كسى را تضييع نمى‏كند) در اداره‏اى منوط به دادن مبلغى به مجرى آن كار باشد، بگونه‏اى كه اگر اين مبلغ را نپردازد كار انجام نخواهد شد، پرداخت آن چه حكمى‏ دارد؟

پاسخ : پرداخت پول يا اموال ديگر از طرف فرد مراجعه‏كننده به كارمندان ادارات كه مكلّف به ارائه خدمات ادارى به مردم هستند، و حتما منجر به فساد ادارات خواهد شد، عملى است كه از نظر شرعى حرام محسوب مى‏‏شود (هر چند باعث ايجاد مشكل و زحمت براى ديگران نشود) و توهّم اضطرار، مجوّزِ او در انجام اين كار نيست. كارمندان ادارات هم حق ندارند هيچگونه مبلغى را بطور غير قانونى در برابر انجام كار مراجعه كنندگان درخواست و يا دريافت كنند و جايز نيست در اين مال تصرف نمايند، بلكه بايد آن را به صاحبانش بازگردانند.

پرسش : چنانچه فردى از باب تشكر و قدردانى از كارمند، هديه‏اى به او اهدا مى‏كند، حكمش چيست؟ هر چند آن كارمند بدون هيچ گونه چشم داشتى كارى را انجام داده باشد؟

پاسخ : هديه در محيط كار و از جانب ارباب رجوع، يكى از خطرناكترين چيزها است و هر چه بيشتر از آن اجتناب كنيد به صرفه دنيا و آخرت شما، خواهد بود. فقط در يك صورت دريافت آن جايز است و آن اين است كه هديه دهنده با اصرار زياد و با امتناع مأمور از قبول، بالاخره به نحوى آن را اهداء كند آن هم بعد از انجام كار و بدون مذاكره و حتى توقع قبلى.

پرسش : ساختن مجسمه و يا عروسك‌ چه حكمى‏ دارد؟

پاسخ : ساختن مجسمه كاملِ موجوداتى كه روح دارند (مانند انسان و حيوان) اشكال دارد، اما خريد، فروش، نگهدارى و ارائه آن اشكالى ندارد.

پرسش : استعمال مواد مخدر از قبيل حشيش، ترياك، هروئين، مورفين، مارى جوانا و ... بصورت خوردن، نوشيدن، كشيدن، تزريق و يا شياف چه حكمى‏ دارد؟ خريد و فروش و ساير راههاى كسب درآمد با آن مثل حمل و نقل و نگهدارى و قاچاق آنها چه حكمى‏ دارد؟

پاسخ : استعمال مواد مخدر و استفاده از آنها با توجه به آثار سوءشان از قبيل ضررهاى شخصى و اجتماعى قابل ملاحظه‏اى كه بر استعمال آنها مترتب مى‏شود، حرام است و به همين دليل كسب درآمد با آنها از طريق توليد، حمل و نقل، نگهدارى، خريد و فروش و غير آن هم حرام مى‏باشد.

پرسش : كمك به كسانى كه در كوچه و خيابان تكدّى‏گرى (گدايى) مى‏كنند چه حكمى‏ دارد؟

پاسخ : اگر اين عمل ترويج دروغ، بيكارى و تكدى‏گرى و تخلف از قانون باشد بايد از آن اجتناب شود. مى‏توانيد صدقات و تبرعات را به مؤسسات مورد اطمينانى كه در اين زمينه فعال هستند بدهيد.

پرسش : استفاده موردى از وسائل نقليه ادارات ـ با نظر موافق مسؤول اداره ـ در كارهاى شخصى چه حكمى‏ دارد؟

پاسخ : استفاده شخصى از امكانات دولتى و اموال عمومى‏ بايد طبق قوانين و مقررات مربوطه باشد.

پرسش : آنچه امروزه در بين مردم متعارف شده كه هنگام اجاره دادنِ خانه مبلغى را جلوتر مى‏گيرند، از نظر شرعى چه وجهى دارد؟ (به اين شكل كه مثلاً مستأجر مبلغ دو ميليون تومان پول پيش به صاحبخانه مى‏دهد به همراه پنج هزار تومان ماهيانه) آيا صحيح است؟

پاسخ : اگر خانه به مبلغى اجاره شود و در ضمن عقد اجاره شرط گردد كه مستأجر مبلغى را به صاحب خانه قرض دهد، اشكال ندارد.

پرسش : آيا بازى با شطرنج جايز است؟ بدون شرط بندى چطور؟

پاسخ : اگر به تشخيص مكلف امروزه شطرنج عرفاً از آلت قمار بودن خارج شده باشد، بازى با آن بدون برد و باخت اشكالى ندارد.

پرسش : مستدعى است نظر آن حضرت را راجع به حرمت يا عدم حرمت بازى كردن پاسور بفرمائيد. ضمناً بازى با تخته نرد چه حكمى‏ دارد؟

پاسخ : بازى با پاسور و نرد كه جزو آلات قمار محسوب مى‏شوند، بطور مطلق حرام است.

پرسش : خوردن هشت پا و خرچنگ دريايى چه حكمى‏ دارد؟

پاسخ : از آبزيان (حيوانات دريايى) فقط ماهى فلس‏دار و ميگو حلالند.